Cứu sống một trẻ viêm cơ tim tối cấp, sốc tim kèm bất thường mạch vành hiếm gặp

Cứu sống một trẻ viêm cơ tim tối cấp, sốc tim kèm bất thường mạch vành hiếm gặp – Vừa qua, Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố tiếp nhận trẻ T. T. A. 11 tuổi, nữ, ngụ ở xã Thạnh Lộc An Giang.

Khai thác bệnh sử, ghi nhận cách nhập viện 1 giờ, em đang chạy thể dục buổi sáng cuối tuần, khoảng 300m thì than mệt, được người thân đưa về nhà thì trẻ mệt nhiều hơn, lơ mơ, tím tái, sốt, nhập viện địa phương. Tại bệnh viện địa phương, ghi nhận trẻ lơ mơ, môi tái, SpO2: 84%, mạch không bắt được, HA không đo được, tĩnh mạch cổ không nổi, được xử trí đặt nội khí quản thở máy, vận mạch Adrenaline, Noradrenaline, Dobutamin, kháng sinh Ceftriaxone.

Trong quá trình hồi sức, trẻ có ngưng tim 1 lần, hồi sức khoảng 1 phút có tim lại. Kết quả cận lâm sàng tuyến trước Bạch cầu: 14.1 K/microL, tiểu cầu 153 K/microL, Lactat máu 13.2 mmol/L, men tim Troponin I, CK-MB tăng cao, Xquang ngực: phù phổi cấp, siêu âm tim: dãn tim (T), giảm động thất (T), EF 33%, hở van 2 lá trung bình, siêu âm ngực bụng ít dịch màng tim, màng phổi. Sau điều trị 4 ngày lâm sàng không cải thiện nên liên hệ chuyển Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố.

Tại đây: trẻ lơ mơ, môi tái, chi mát, CRT 4 giây, huyết áp 90/60mmHg, mạch quay bắt nhẹ, nhịp tim nhanh xoang 150-160 lần/phút, thở qua bóp bóng, thở máy, phổi ran ẩm, phế âm đều 2 bên, bụng mềm, gan 1cm hạ sườn phải, cổ mềm, không ban tay chân, không dấu xuất huyết da niêm. Xét nghiệm men tim Troponin I, CK-MB tăng cao, siêu âm tim giảm phân suất tống máu EF còn 30-32% (bình thường EF 60-80%).

Chẩn đoán: Viêm cơ tim tối cấp, sốc tim, viêm phổi, phù phổi.

Xử trí: Trẻ được tiếp tục thở máy, vận mạch adrenaline, noradrenaline, dobutamin, dopamine, kháng sinh, điều chỉnh điện giải toan kiềm, lợi tiểu, hội chẩn ê kíp xem xét chỉ định ECMO.

Kết quả sau điều trị gần 2 tuần, trẻ cải thiện dần, giảm được và ngưng các thuốc vận mạch, chỉ còn dobutamin, tình trạng viêm phổi cải thiện, thống số máy thở thấp. Trẻ được tập thở cai máy chế độ hỗ trợ SIMV/PS, sau đó rút nội khí quản thở máy không nhập.

Tuy nhiên sau rút nội khí quản thở máy xâm nhập, trẻ xuất hiện thở mệt, tím tái, phổi ran ẩm nhiều, Xquang phổi xuất hiện tình trạng phù phổi cấp, nên được đặt lại nội khí thở máy, dùng thuốc vận mạch, lợi tiểu. Trẻ được siêu âm tim, chụp CTA và DSA mạch máu tim, phát hiện bất thường xuất phát của động mạch vành trái đi từ xoang vành phải (bình thường động mạch vành trái xuất phát từ xoang vành trái) và đi vào nội thành động mạch chủ, nên được hội chẩn ê kíp phẫu thuật tim tiến hành mổ sửa chữa mạch vành.

Trẻ được gây mê thực hiện tuần hoàn ngoài cơ thể, phẫu thuật viên tiếp cận cắt ngang động mạch chủ lên, ghi nhận xoang vành phải có 3 lỗ đổ: động mạch vành phải, 1 nhánh nhỏ nuôi đường thoát thất phải, động mạch vành trái. Động mạch vành trái xuất phát từ xoang vành phải, đi nội thành đoạn dài xuyên qua phần ranh giới giữa lá vành phải và lá vành trái của van động mạch chủ, sau đó rời khỏi gốc động mạch chủ ở xoang vành trái. Tiến hành xẻ mái đoạn nội thành động mạch vành trái, làm rộng lỗ đổ thoát ra của động mạch vạch trái khỏi động mạch chủ, khâu phục hồi động mạch chủ bằng chỉ corolene 5.0. Làm ấm bệnh nhi. Đuổi khí tim trái. Mở clamp động mạch chủ cho tim đập lại. Tim đập lại xuất hiện rung thất, được sốc điện 1 lần 40J ra nhịp xoang đều, tim co bóp tốt. Giảm dần và ngưng hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể không gặp khó khăn. Khâu cầm máu. Đặt dẫn lưu trung thất + màng phổi bên phải, 01 cặp điện cực trên nhĩ (P), Đóng xương ức với 5 mũi chỉ thép.May da bằng rapid 4.0. Siêu âm thực quản kiểm tra sau mổ: hở van động mạch chủ nhẹ, tim co bóp tốt, máu qua động mạch vành trái tốt.

Cứu sống một trẻ viêm cơ tim tối cấp, sốc tim kèm bất thường mạch vành hiếm gặp — Trẻ T. T. A. 11 tuổi, nữ, viêm cơ tim tối cấp, sốc tim , bất thường mạch vành xuất phát từ xoàng vành phải, xuyên thành động mạch chủ, được điều trị tích cực thở máy, vận mạch, phẫu thuật tái tạo sửa chữa động mạch vành trái, giúp trẻ phục hồi

Kết quả sau 1 tuần mổ tái tạo sửa chữa động mạch vành trái, trẻ phục hồi dần, rút được các ống dẫn lưu, cai máy thở thành công, trẻ tỉnh táo, không cần dùng thuốc vận mạch, thở khí trời.

Đây là trường hợp hiếm gặp trong tim mạch nhi. Dị dạng động mạch vành xuất phát bất thường từ xoang đối bên của động mạch chủ (AAOCA: Anomalous aortic origin of a coronary artery) là bất thường hiếm gặp (khoảng 0,1% dân số). Dạng động mạch vành trái xuất phát từ xoang vành phải (AAOLCA anomalous aortic origin of the left coronary artery) đặc biệt bất thường này lại đị trong thành động mạch chủ rất nguy hiểm vì nguy cơ đột tử do tim (SCD sudden cardiac death) ở trẻ và vận động viên.

Y văn trên thế giới ghi nhận từng trường hợp lẻ tẻ, cho đến nay 12 trường hợp ở trẻ được ghi nhận báo cáo trên y văn. Vì thế những trẻ đột ngột than mệt khi gắng sức hoặc ngất, phụ huynh cần đưa trẻ đi đến cơ sở y tế có chuyên khoa tim mạch để kiểm tra vấn đề tim và các mạch máu tim để phát hiện sớm các bất thường mạch máu tim như mạch vành, động mạch chủ, động mạch phổi, các van tim, và rối loạn dẫn truyền tim từ đó được can thiệp xử trí kịp thời.