Cứu sống một trẻ viêm cơ tim tối cấp, sốc nhiễm trùng, nhiễm trùng huyết – Vừa qua, Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố tiếp nhận trẻ Tr. B. C. A. 11 tuổi, nữ, ngụ ở xã Vĩnh Thuận, An Giang. Khai thác bệnh sử ghi nhận trẻ khởi bệnh 04 ngày:

+ N1 – 3: trẻ sốt, ho đàm, kèm đau họng, nôn ói 1-2 lần/ngày (thức ăn cũ, không máu), đau bụng quanh rốn, tiêu tiểu thường, tự mua thuốc điều trị ngoại trú.

+ N4: trẻ còn sốt, ho đàm, đau họng, nôn ói kèm thở mệt nhiều, nhập bệnh viện địa phương, tại đây trẻ co quắp 2 bàn tay, được hỗ trợ hô hấp,chuyển bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố.

Tại đây: trẻ lơ mơ, môi tái, thở mệt 42 lần/phút co kéo lồng ngực, chi mát, CRT 5 giây, huyết áp khó đo, mạch quay khó bắt, nhịp tim không đều, monitor nhịp tim 170-200 lần/phút, huyết áp 70/50 mmHg, phổi ít ran ẩm, phế âm đều 2 bên, bụng mềm, gan 1 cm hạ sườn phải, cổ mềm, không ban tay chân, không dấu xuất huyết da niêm. Siêu âm tim giảm phân suất tống máu EF còn 20-24% (bình thường EF 60-80%), xét nghiệm troponin I tăng cao  1237 pg/ml (bình thường < 400 pg/ml), CK-MB tăng cao 89 đv/L (bình thường < 25 đv/L), lactate máu 15 mmol/L (bình thường < 2mmol/L).

Chẩn đoán: Sốc nhiễm trùng, viêm phổi nặng, nhiễm trùng huyết, tổn thương tim.

Xử trí: trẻ được đặt nội khí quản thở máy, vận mạch adrenaline, noradrenaline, dobutamin, dopamine, kháng sinh phổ rộng, hội chẩn ê kíp ECMO tiến hành đặt cannula động mạch đùi và tĩnh mạch đùi, mồi dịch hệ thống máy ECMO, kết nối với bệnh nhân chế độ V-A ECMO.

Kết quả PCR đa nhân ghi nhận tác nhân vi khuẩn phế cầu (Pneumococcus), Trẻ được tiếp tục điều trị kháng sinh, truyền máu, tiểu cầu, điều chỉnh điện giải, toan kiềm, chống đông hệ thống ECMO bằng heparine, sử dụng lợi tiểu để giảm tải thất trái. Diễn tiến bệnh trẻ phức tạp xuất hiện biến chứng suy đa cơ quan, tổn thương gan, thận nặng, được kết hợp lọc máu liên tục 4 đợt, điều trị hỗ trợ gan truyền NAC, vitamin K1.

Kết quả sau gần 2 tuần chạy ECMO, các bác sĩ nỗ lực xử trí các chuyển biến bất thường của trẻ, cũng như lọc máu liên tục điều trị hỗ trợ các cơ quan gan thận, điều chỉnh điện giải, kiềm toan. Cuối cùng, tim trẻ phục hồi dần, cải thiện phân suất tống máu EF 50- 55%, huyết áp ổn định khi làm nghiệm pháp calibre máy ECMO. Trẻ được cai ECMO, rút cannula mạch máu.

Tuy nhiên, trẻ xuất hiện giảm tưới máu chân trái, rối loạn tri giác, được siêu âm và CT mạch máu ghi nhận huyết khối động mạch đốt sống bên trái và động mạch chậu ngoài trái, được hội chẩn ê kíp can thiệp mạch lấy huyết khối ra, và dùng thuốc chống đông, cải thiện tái thông mạch máu, tưới máu chân trái hồng hào, tưới máu não tri giác trẻ phục hồi dần. Trẻ được cai máy thở, thở oxy cannula, rồi thở khí trời tỉnh táo, nhịp tim trở về nhịp xoang bình thường, chức năng gan thận trở về bình thường, tiểu khá sau gần 1 tháng điều trị.

Qua trường hợp này, chúng tôi lưu ý đến quý phụ huynh không nên tự ý mua thuốc uống điều trị, đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám để định bệnh chính xác điều trị kịp thời. Phụ huynh đưa trẻ đi tiêm ngừa theo chương trình tiêm chủng quốc gia và tiêm các vaccine cần thiết như phế cầu, cúm,…

BSCKII Nguyễn Minh Tiến
Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố