Cứu sống một trẻ sốc sốt xuất huyết biến chứng xuất huyết tiêu hóa nặng nhờ can thiệp nội mạch

Vừa qua, bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố tiếp nhận một trường hợp trẻ N. H. P. 14 tuổi, nam, cân nặng 63kg, ngụ ở Phường Thanh Đức, Vĩnh Long.

Khai thác bệnh sử ghi nhận bệnh 4 ngày, ngày 1 trẻ sốt nhức đầu, đau nhức mình mẩy, đi khám uống thuốc phòng khám tư. Ngày 2-3 trẻ còn sốt, tiêu lỏng. Ngày 4 trẻ chóng mặt, lừ đừ, tay chân lạnh, nhập viện địa phương chẩn đoán sốc sốt xuất huyết ngày 4, điều trị truyền dịch chống sốc. Trẻ ói nhiều, ra dịch nâu đen, được truyền máu, huyết tương kết tủa lạnh, chuyển bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố.

Tình trạng lúc nhập viện: trẻ lừ đừ, môi hồng nhạt, niêm nhạt, SpO2: 94%. Mạch quay 110 lần/phút chi mát, huyết áp 100/80mmHg, tim đều, thở đều 32 lần/ph, Phổi phế âm giảm nhẹ bên phải. Bụng mềm căng vừa, ấn không đau, vòng bụng 72 cm, gan to 3 cm hạ sườn phải. Cổ mềm, chấm xuất huyết da rải rác, không chảy máu mũi răng. Xét nghiệm men gan AST/ALT: 68/28 đv/L, CRP: 3.5

Xquang bụng không sửa soạn: không hơi tự do, không dấu tắc ruột. Siêu âm bụng: dày phù nề thành túi mật. Dịch tự do ổ bụng lượng vừa thuần nhất. Tràn dịch màng phổi hai bên. Hct 25%, tiểu cầu 40 000/mm3.

Chẩn đoán: Sốc sốt xuất huyết Dengue nặng ngày 6, rối loạn đông máu, dư cân, xuất huyết tiêu hóa trên theo dõi viêm loét dạ dày tá tràng.

Xử trí: trẻ được hỗ trợ hô hấp, truyền dịch chống sốc, truyền máu, huyết tương tươi đông lạnh, kết tủa lạnh, điều chỉnh rối loạn điện giải, kiềm toan.

Diễn tiến trẻ tiếp tục ói ra máu, tiêu phân đen, lượng máu truyền hồng cầu lắng 2500ml, huyết tương tươi đông lạnh 600ml, kết tủa lạnh 400ml, tiểu cầu đậm đặc 8 đơn vị, huyết động chưa ổn định được hội chẩn khoa tiêu hóa, nội soi cầm máu.

Tường trình nội soi tiêu hóa: bệnh nhân nằm nghiêng trái. Đưa ống soi mềm qua miệng vào ống tiêu hóa trên, ghi nhận:

HẦU HỌNG: Niêm mạc bình thường, không ghi nhận điểm chảy máu.
THỰC QUẢN: Niêm mạc bình thường, không ghi nhận điểm chảy máu
TÂM VỊ: Đường Z cách cung răng 40 cm
PHÌNH VỊ: Niêm mạc viêm phù nề, không ghi nhận điểm chảy máu, đọng máu cũ đỏ sậm,
THÂN VỊ: Niêm mạc viêm phù nề, viêm dạng nốt, không ghi nhận điểm chảy máu,
HANG MÔN VỊ: Niêm mạc viêm phù nề, viêm dạng nốt, biến dạng lỗ môn vị, không ghi nhận điểm chảy máu,
HÀNH TÁ TRÀNG: Niêm mạc viêm phù nề, Có 01 ổ loét hình bán nguyệt ki2ch thước # 10 mm đáy có cặn máu, rải rácổ loét nông, có 01 khối hematoma (máu tụ) bề mặt bở.

Tiến hành dùng kềm gắp khối u không thành công, máu chảy thành dòng từ sau khối hematome không quan sát được vị trí nên quyết định hội chẩn bác sĩ can thiệp nội mạch: chích động mạch đùi trái. Luồn dụng cụ mở đường ngắn Preclude 5F. Dùng catheter Yashiro (dây thông tim) và ống thông chẩn đoán catheter JR + Radiocus Guide Wire M (150cm) đầu cong. Chụp kiểm tra động mạch mạc treo tràng trên, động mạch mạc treo tràng dưới không ghi nhận xuất huyết.

Dùng catheter Yashiro + Radiocus Guide Wire M (150cm) đầu cong vào ĐM thân tạng >> động mạch vị tá. Lui Radiocus Guide Wire M. Dùng vi ống thông Carnelian can thiệp mạch máu tạng và mạch máu ngoại biên (2.2F x150cm) + Runthrough NS Guide Wire (vi dây dẫn can thiệp 0.014) chụp chọn lọc các động mạch vị tá, động mạch gan riêng. Ghi nhận mạch máu bất thường xuất phát từ động mạch vị tá đang chảy máu.

Tiến hành bít động mạch chạy máu này bằng vòng xoắn kim loại (Coil) gây tắc mạch Complex Helical-18 7×10 (1 cái) và 10×14 (4 cái) và Histoacryl 0.5mL + Lipiodol ultra fluide 480mg để tắc mạch. Dùng dụng cụ bắt dị vật các cỡ snare 2-4mm và 4-8mm để chỉnh lại coil. Chụp cản quang kiểm tra lại: Không ghi nhận chảy máu thêm.

Nội soi tiêu hóa kiểm tra ghi nhận cầm máu, không còn xuất huyết. Sau can thiệp nội mạch cầm máu, tình trạng trẻ cải thiện dần không cần truyền máu, tình trạng huyết động ổn định, cai máy thở, tỉnh táo, được tiếp tục điều trị chuyên khoa tiêu hóa.

Đây là trường hợp thứ 3 trong vòng 2 năm qua cầm máu thành công trẻ xuất huyết tiêu hóa nặng nhờ can thiệp nội mạch trong khi can thiệp nôi soi tiêu hóa cầm máu thất bại.