Cứu sống một trường hợp sốt xuất huyết kèm xuất huyết tiêu hóa nặng nhờ can thiệp nội mạch

Trường hợp sốt xuất huyết kèm xuất huyết tiêu hóa nặng – Vừa qua, Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố tiếp nhận một trẻ P. V. T. P. 14 tuổi, nam, ngụ ở La Gi, Bình Thuận. Bệnh sử ghi nhận bệnh 3 ngày: ngày 1, ngày 2 sốt cao liên tục, ngày 3 trẻ còn sốt, ói ra máu tươi 2 lần, tiêu phân đen 2 lần. Sau đó trẻ mệt, nhập bệnh viện địa phương, ghi nhận mạch 130 lần/phút, huyết áp 95/55mmHg, Hct 22%, tiểu cầu 120000/microL, xét nghiệm test nhanh kháng nguyên NS1 chẩn đoán sốt xuất huyết dương tính, được truyền 250ml hồng cầu lắng và thuốc giảm tiết dịch dạ dày.

Trẻ được truyền dịch điện giải, sau đó tiếp tục đi tiêu phân đen nên được chuyển bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố. Tại đây, trẻ được chẩn đoán sốt xuất huyết ngày 3, xuất huyết tiêu hóa trên nghi do viêm loét dạ dày tá tràng, Hct 18%, tiểu cầu 92000/microL. Xét nghiệm chức năng đông máu bình thường, được xử trí truyền dịch, truyền hồng cầu lắng tổng cộng 2000ml, truyền huyết tương tươi đông lạnh 450ml, kết tủa lạnh 200ml, tiểu cầu đậm đặc 6 đơn vị.

Tiền sử bản thân: trẻ hay đau bụng khoảng 4 tháng nay, đi khám tại bệnh viện địa phương chẩn đoán viêm dạ dày tá tràng uống thuốc theo toa, không tái khám lại. Tiền sử gia đình: chưa ghi nhận.

Tình trạng trẻ diễn tiến nặng, được hội chẩn nội soi đường tiêu hóa trên ghi nhận loét tá tràng đoạn D2 chảy máu rỉ rả được chích adrenalin 1/10000 cầm máu. Sau nội soi, trẻ vẫn ói máu và tiêu phân đen nhiều lần. Diễn tiến nặng dần, trẻ được truyền máu và nội soi lại ghi nhận: qua hành tá tràng thấy máu đỏ tươi chảy nhiều ở đoạn D1, D2, nhiều cục máu đông to, khó xác định vị trí mạch máu.

Tiến hành tiêm Adrenaline 1/10000 ở xung quanh vị trí ổ loét và kẹp 3 clip cầm máu các vị trí máu phún ra, thấy hết chảy máu. Tuy nhiên, sau khi ra khỏi phòng mổ 3 giờ, trẻ tiêp tục ói ra máu đi tiêu phân đen nên được hội chẩn ê kíp can thiệp nội mạch, tiến hành chích động mạch đùi P và T, dụng cụ mở đường ngắn Prelude 5F (2 cái). Luồn Radifocus Guide Wire M (150cm) đầu cong, và lần lượt ống thông chẩn đoán catheter MP (CP) và Yashiro 5F chụp chọn lọc động mạch thân tạng, chụp angiogram ghi nhận:

Động mạch thân tạng kinh điển
Có ổ xuất huyết tá tràng đang hoạt động được cấp máu từ động mạch vị tá tràng đoạn 1/3 giữa
Dùng ống thông chẩn đoán catheter và Runthrough NS PTCA Guidewire chọn lọc động mạch vị trái, chụp angiogram không thấy giả phình hay vùng thoát mạch.

Chọn lọc động mạch vị tá tràng, chụp angiogram thấy có ổ xuất huyết tá tràng từ thân chính của động mạch vị tá đoạn 1/3 giữa. Tiến hành tắc đoạn xa và 1/3 giữa của động mạch vị tá bằng vòng xoắn kim loại platinum (coil) 6×6.5mm (1 cái), 7x10mm, (1 cái), 8x12mm (3 cái), 10x14mm (7 cái).

Chụp lại động mạch thân tạng không thấy ổ xuất huyết xuất hiện.
Chụp động mạch mạc treo tràng trên kiểm tra thấy động mạch màng treo tràng trên bàng hệ vào động mạch vị mạc nối phải tốt, không thấy giả phình xuất hiện.

→ Bít động mạch vị tá tràng đoạn 1/3 giữa cấp máu cho ổ xuất huyết tá tràng đang hoạt động thành công. Sau bít huyết động trẻ ổn định, không thấy xuất huyết tiêu hóa thêm, trẻ được cai máy thở sau đó, tỉnh táo, được tiếp tục điều trị và theo dõi tại khoa tiêu hóa.

Đây là trường hợp hiếm gặp trẻ bị sốt xuất huyết kèm xuất huyết tiêu hóa nặng do loét tá tràng khó cầm qua nội soi tiêu hóa, được can thiệp nội mạch thành công.