Chảy máu mũi nhiều lần…phát hiện ra túi phình động mạch cảnh trong trái !!!

Vừa qua, Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố, tiếp nhận một trường hợp trẻ L. S. V. 13 tuổi, nữ, cân nặng 40 kg, ngụ tại quận Bình Tân, TPHCM, trong tình trạng khó thở tím tái, tay chân lạnh, mặt, chân tay xanh mét. Khai thác bệnh sử ghi nhận, trẻ thường xuyên chảy máu mũi tự cầm, có nhập bệnh viện địa phương 2 lần, khám điều trị viêm mũi xoang, tình trạng cải thiện xuất viện. Lần này trẻ chảy máu mũi nhiều, ói, mệt, người nhà đưa trẻ nhập Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố.

Tại đây, ghi nhận trẻ tím tái, khó thở, mạch nhẹ khó bắt, huyết áp 70/50mmHg, chi lạnh bông tím, da xanh niệm nhợt nhạt. Các bác sĩ chẩn đoán sốc mất máu do chảy máu mũi lượng nhiều, phân biệt với xuất huyết tiêu hóa. Xét nghiệm Hct (thể tích khối hồng cầu) khẩn còn 16% (bình thường ở trẻ này Hct 38-45%) cho thấy trẻ máu máu nhiều, xét nghiệm khí máu động mạch cho thấy tình trạng toan chuyển hóa rất nặng, và chỉ số Lactate máu tăng cao 9,5mmol/L (bình thường < 2mmol/L), cho thấy tình trạng thiếu tưới máu mô rất nặng, xét nghiệm chức năng đông máu, số lượng tiểu cầu bình thường. Trẻ được xử trí hỗ trợ hô hấp, truyền dịch chống sốc, truyền máu hồng cầu lắng, vitamine K1, bù bicarbonate, đặt ống thông dạ dày, hội chẩn bác sĩ chuyên khoa tai mũi học nhét meche mũi cầm máu. Tình trạng trẻ cải thiện, huyết động ổn định Hct đạt 36%-38%, rút được meche mũi sau 5 ngày, không thấy chảy máu thêm.

Tuy nhiên sau đó 2 ngày trẻ lại chảy máu mũi tiếp tục, lượng nhiều gây sốc mất máu, suy hô hấp, được các bác sĩ hồi sức hô hấp tuần hoàn: đặt nội khí quản giúp thở, truyền dịch truyền máu chống sốc, truyền huyết tương tươi đông lạnh, bổ sung calcium truyền tĩnh mạch, tình trạng trẻ cải thiện, được hội chẩn bác sĩ chuyên khoa ngoại thân kinh, chụp mạch máu não bằng kỹ thuật chụp mạch máu số hóa xóa nền (Digital Subtraction Angiography – DSA) .

Kết quả ghi nhận trẻ có túi phình động mạch cảnh trong trái gần xoang hang cạnh vùng xoang mũi, kích thước 9,5×8,3×7,3mmm, cổ (cuống) # 4,4mmm, khi bị xì vỡ gây chảy máu mũi. Các bác sĩ đã luồn một dây dẫn chuyên dụng đưa các coil (sử dụng 8 coil) vào đúng túi phình để lấp bít lại. Sau can thiệp tình trạng trẻ cải thiện dần, được cai máy thở, thở khí trời, huyết động ổn định, tỉnh táo và được xuất viện 3 ngày sau đó và được hẹn tái khám định kỳ.

Đây là trường hợp túi phình hiếm gặp ở trẻ em nguyên nhân có thể do sau chấn thương, viêm mạch máu, nhiễm khuẩn, nhiễm nấm,…gây tổn thương vi mô của thành động mạch,…ngoài ra ở người lớn hút thuốc lá, uống rượu bia nhiều, tăng huyết áp hoặc đối tượng xì ke ma túy…có nguy cơ phình mạch.

Qua trường hợp này chúng tôi lưu ý đến quý phụ huynh khi thấy con em mình bị chảy máu mũi, hãy lập tức sơ cứu cho trẻ chòm người ra trước, cổ ngửa về phía sau, lấy ngón tay trỏ hoặc ngón tay cái đè chặt vào cánh mũi bên chảy máu, đè cả 2 bên nếu chảy 2 bên, hướng dẫn trẻ thở bằng miệng.Sau đó, đưa trẻ tới bệnh viện để được bác sĩ thăm khám và tìm nguyên nhân chảy máu mũi để có hướng điều trị thích hợp.

Hình ảnh chụp mạch máu kỹ thuât số hóa xóa nền cho thấy túi phình đồng mạch cảnh trong bên trái.
Hình ảnh chụp mạch máu kỹ thuât số hóa xóa nền cho thấy túi phình đồng mạch cảnh trong bên trái.
Trẻ L. S. V. 13 tuổi, nữ, sốc mất máu do chảy máu mũi nặng, được hồi sức hô hấp tuần tích cực trước khi trẻ được can thiệp bít tắc túi phình mạch máu
Trẻ L. S. V. 13 tuổi, nữ, sốc mất máu do chảy máu mũi nặng, được hồi sức hô hấp tuần tích cực trước khi trẻ được can thiệp bít tắc túi phình mạch máu
Sau can thiệp bít tắc túi phình động mạch cảnh trong trái, trẻ hồi phục dần, hết chảy máu mũi, cai máy thở, tỉnh táo và xuất viện sau đó, và được hẹn tái khám định kỳ
Sau can thiệp bít tắc túi phình động mạch cảnh trong trái, trẻ hồi phục dần, hết chảy máu mũi, cai máy thở, tỉnh táo và xuất viện sau đó, và được hẹn tái khám định kỳ

BS CK2 Nguyễn Minh Tiến
Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố