Vừa qua Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố tiếp nhận một trường hợp trẻ S. T. T. N. 15 tháng, nữ, ngụ ở Sóc Trăng. Khai thác bệnh sử: trước nhập viện một ngày trẻ chơi một mình ở sàn nhà,có các hạt hướng dương, hạt mãng cầu, hột nhãn thì người nhà phát hiện trẻ tím tái kèm ho sặc sụa, nên đưa trẻ đến bệnh viện huyện sơ cứu rồi chuyển lên bệnh viện tỉnh, đặt nội khí quản giúp thở, chuyển Nhi đồng cần Thơ trong tình trạng tím tái, SpO2 60%, HA 61/35mmHg, Xquang tràn khí màng phổi trái, xẹp toàn bộ phổi phải, xử trí đặt dẫn lưu màng phổi trái, kháng sinh vancomycin, imipenem, vận mạch: adrenalin, noradrenalin, dobutamin, chuyển Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố.

Tại đây, ghi nhận trẻ mê, tím tái / thở máy, SpO2 50%, mạch quay bắt rõ 170 l/phút, tim đều rõ 170 l/phút, không âm thổi, phế âm phổi trái nghe nhỏ, phế âm phổi phải không nghe, tràn khí dưới da. Bụng mềm, gan không to. Chẩn đoán dị vật đường thở, biến chứng tràn khí màng phổi trái. Xử trí: giúp thở, vận mạch, kháng sinh, hội chẩn ê kíp nội soi hô hấp tiến hành gây mê, dùng ống soi mềm soi qua ngã miệng, ghi nhận hạ họng và thanh quản thông thoáng, 2 dây thanh khép mở tốt. Gây tê 2 dây thanh với Lidocain 2%, ống soi đi tiếp. Khí quản thông thoáng, không dị vật, ghi nhận phế quản gốc phải có khối dị vật màu nâu, xung quang có đọng đàm trắng đục, bít hoàn toàn phế quản gốc phải. Gây tê phế quản gốc P với Lidocain 2%, dùng kiềm răng chuột gắp và kéo dị vật 2 lần đến hạ thanh môn bị vướng, dị vật rớt xuống lại carina. Tiếp tục dùng kiềm răng chuột kéo lần thứ 3 thành công, dị vật là hạt mãng cầu. Soi kiểm tra thấy phế quản gốc P thông thoáng, đọng đàm đục ở phế quản thùy giữa, bơm rửa và hút sạch đàm quan sát không còn dị vật. Phế quản thùy trên phải thông thoáng. Phế quản gốc trái và phế quản phân thùy bên trái thông thoáng. Sau thủ thuật SpO2 BN đạt 93%, mạch 140 l/ph, thông khí phổi phải tốt. Tuy nhiên sau nội trẻ vẫn còn viêm phổi, suy hô hấp, sốt cao, tri giác lơ mơ mê, huyết áp tụt, được tiếp tục giúp thở, kháng sinh phổ rộng, vận mạch, hạ sốt, truyền máu. Kết quả sau một tuần điều trị tình trạng trẻ cải thiện dần, ngưng được vận mạch, cai được máy thở, tỉnh táo tiếp xúc tốt.

Qua trường hợp này, chúng tôi muốn lưu ý đến quí phụ huynh những điểm sau để phòng tránh sặc sữa hay hít phải dị vật:

+ Không để trẻ vừa ăn vừa khóc, không cho trẻ bú hay ăn khi trẻ đang khóc
+ Khi cho trẻ nhỏ ăn phải lừa hột, loại bỏ hạt, tách bỏ xương ra.
+ Không cho trẻ chơi những đồ chơi có kích thước nhỏ mà trẻ có thể ngậm và nuốt được.
+ Luôn có người giữ, chăm sóc và theo dõi trẻ nhỏ ≤ 3 tuổi.

BS CK2 Nguyễn Minh Tiến
Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố