Mắc bệnh COVID-19 làm tăng nguy cơ xuất hiện biến chứng ở trẻ đái tháo đường

Trong tuần vừa qua Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố tiếp nhận một trường hợp trẻ Ng. Ng. Tr.14 tuổi, nữ, ngụ ở Tiền Giang. Khai thác bệnh sử ghi nhận trẻ bệnh 3 ngày: N1-2: sốt cao, ói, không ho, không tiêu lỏng, ăn uống ít. N3: trẻ  lơ mơ, nói sảng, rên la, nhập bệnh viện tỉnh trong tình trạng sốc, lơ mơ, xét nghiệm test nhanh SARS-CoV-2 dương tính, chẩn đoán hôn mê nhiễm toan ceton/ COVID-19, được đặt nội khí quản giúp thở, dịch truyền chống sốc, thuốc vận mạch noradrenalin 0.3mcg/kg/ph, kháng sinh mipemen, vancomycin, truyền nnsulin 0.1 đv/kg/giờ, tình trạng không cải thiện, chuyển Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố. Tiền sử ghi nhận trẻ được phát hiện đái tháo đường tháng 11/2020 được điều trị insulin tiêm dưới da, tái khám định kỳ tại bệnh viện địa phương.

Tại khoa cấp cứu Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố, trẻ hôn mê, thở qua nội khí quản máy thở, mạch nhẹ 150 lần/phút, chi mát, huyết áp tụt 70/50mmHg, dấu mất nước môi khô mắt trũng, dấu véo da mất chậm, xét nghiệm đường huyết tăng cao 23,4 mmol/L (bình thường 4,4-6,7mmol/L), tổng phân tích nước tiểu đường niệu 4+, ceton niệu  2+, xét nghiệm Real Time RT PCR SARS-CoV-2 dương tính, phản ứng viêm tăng cao CRP 148mg/L, procalcitinin 47.2ng/ml,  LDH 317 đv/L,  D-Dmer 3720 ng/ml, tổn thương thận creatinin 173 micromol/L, tình trạng toan máu nặng pH 6.9, PaCO2: 20, HCO3: 3.6, BE – 29.6.  Trẻ được chẩn đoán hôn mê toan ceton – đái tháo đường type 1, sốc nhiễm trùng, nhiễm trùng huyết / COVID-19 ngày 3, được xử trí bù dịch chống sốc, truyền thuốc vận mạch dưới hướng dẫn của đo huyết áp xâm lấn, áp lực tĩnh mạch trung tâm CVP, hỗ trợ hô hấp thở máy truyền insulin, kháng virus, kháng viêm, kháng đông  kháng sinh.

Kết quả sau 1 tuần điều trị trẻ cải thiện dần, tỉnh táo, cai được máy thở, thở khi trời, hết toan, đường huyết ổn định, trẻ được chuyển Khoa Thận Nội tiết điều trị tiếp. Được biết, Khoa Thận Nội tiết cũng vừa tiếp nhận một trẻ 2 tuổi cũng mắc hôn mê toan ceton – đái tháo đường type 1, sốc nhiễm trùng, nhiễm trùng huyết / COVID-19 ngày 2. Một nghiên cứu ghi nhận từ tháng 3 đến tháng 5 năm 2020, 532 trẻ em ở Đức được chẩn đoán với đái tháo đường type 1, với 45% biểu hiện hôn mê nhiễm toan cetone, cao gần gấp đôi so với năm trước (24,5%). Tại Vương quốc Anh, các nhà điều tra báo cáo số trường hợp trẻ đái tháo đường type 1 năm 2020-2021, tăng 80% so với những năm trước. Lý giải cho hiện tượng này, có thể là nhiều yếu tố và liên quan đến chăm sóc y tế chậm trễ, tác động của nhiễm SARS-CoV-2 hay mắc bệnh COVID-19. Thụ thể ACE2 có mặt ở nhiều cơ quan như đường hô hấp, phổi, tim gan thận,… bao gồm cả cơ quan ngoại tiết và các mô nội tiết của tuyến tụy. SARS-CoV-2 liên kết với các thụ thể ACE2 cho phép virus  xâm nhập và làm hỏng các tiểu đảo của tuyến tụy, dẫn đến bệnh đái tháo đường cấp tính và có thể kích hoạt nhiễm toan ceton. Phụ huynh lưu ý khi con em mình sốt, ói, ăn nhiều uống nhiều, tiểu nhiều, sụt cân,…hãy đưa trẻ đến bệnh viện có chuyên khoa nhi để được thăm khám và định bệnh chính xác từ đó có phương pháp điều trị thích hợp cho trẻ.

Trẻ Ng. Ng. Tr.14 tuổi, nữ, chẩn đoán hôn mê toan ceton – đái tháo đường type 1, sốc nhiễm trùng, nhiễm trùng huyết / COVID-19 ngày 3, được điều trị tích cực
Trẻ Ng. Ng. Tr.14 tuổi, nữ, chẩn đoán hôn mê toan ceton – đái tháo đường type 1, sốc nhiễm trùng, nhiễm trùng huyết / COVID-19 ngày 3, được điều trị tích cực
Kết quả sau 1 tuần điều trị trẻ cải thiện dần, tỉnh táo, cai được máy thở, thở khi trời, hết toan, đường huyết ổn định, trẻ được chuyển khoa Thận Nội tiết điều trị tiếp.

BS CK2 Nguyễn Minh Tiến
Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố