Cứu sống một trẻ viêm cơ tim tối cấp, sốc tim nhờ kỹ thuật oxy hóa máu qua màng ngoài cơ thể – Vừa qua, Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố tiếp nhận trẻ Ph. M. D. 11 tuổi, nam, ngụ ở xã Bình Mỹ, An Giang.
Khai thác bệnh sử ghi nhận trẻ khởi bệnh 02 ngày, trẻ sốt nhẹ, ói 2 lần/ngày, tự mua thuốc uống không rõ loại, trẻ than mệt, khó thở, nhập bệnh viện địa phương. Ghi nhận lúc vào viện, trẻ suy hô hấp, thở oxy, huyết áp tụt, được hồi sức truyền dịch, thuốc vận mạch, suy hô hấp tiến triển, được đặt nội khí quản thở máy, vận mạch liều cao. Xét nghiệm: Troponin I tăng cao, nghi viêm cơ tim, chuyển bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố.
Tại đây: trẻ lơ mơ, môi tái/thở máy, chi mát, CRT 5 giây, huyết áp khó đo, mạch quay khó bắt, nhịp tim không đều, monitor nhịp tim 190-210 lần/phút, huyết áp 60/40 mmHg, phổi ran ẩm, phế âm đều 2 bên, bụng mềm, gan 2 cm hạ sườn phải, cổ mềm, không ban tay chân, không dấu xuất huyết da niêm. Siêu âm tim giảm phân suất tống máu EF còn 25-28% (bình thường EF 60-80%), xét nghiệm troponin I tăng cao 864 pg/ml (bình thường < 400 pg/ml), CK-MB tăng cao 92 đv/L (bình thường < 25 đv/L), lactate máu 16 mmol/L (bình thường < 2mmol/L), bạch cầu 4700/microL, N 51,7%, tiểu cầu 230 000/microL. PCT 0,0517 ng/mL
Chẩn đoán: Viêm cơ tim tối cấp, sốc tim ngày 2
Xử trí: trẻ được đặt nội khí quản thở máy, vận mạch adrenaline, noradrenaline, dobutamin, dopamine, kháng sinh phổ rộng, hội chẩn ê kíp ECMO tiến hành đặt cannula động mạch đùi và tĩnh mạch đùi, mồi dịch hệ thống máy ECMO, kết nối với bệnh nhân chế độ V-A ECMO.
Kết quả PCR đa nhân ghi nhận tác nhân siêu vi Rhinovirus – một loại siêu vi cảm cúm thông thường, Trẻ được tiếp tục điều trị kháng sinh, truyền máu, tiểu cầu, điều chỉnh điện giải, toan kiềm, chống đông hệ thống ECMO bằng heparine, sử dụng lợi tiểu để giảm tải thất trái. Diễn tiến bệnh trẻ phức tạp xuất hiện biến chứng suy đa cơ quan, tổn thương gan, thận nặng, được kết hợp lọc máu liên tục 6 đợt, điều trị hỗ trợ gan truyền NAC, vitamin K1.
Kết quả sau gần 3 tuần chạy ECMO, các bác sĩ nỗ lực xử trí các chuyển biến bất thường của trẻ, cũng như lọc máu liên tục điều trị hỗ trợ các cơ quan gan thận, điều chỉnh điện giải, kiềm toan, cuối cùng tim trẻ phục hồi dần, cải thiện phân suất tống máu EF 48- 52%, huyết áp ổn định khi làm nghiệm pháp calibre máy ECMO. Trẻ được cai ECMO, rút cannula mạch máu. Trẻ được cai máy thở, thở oxy cannula, rồi thở khí trời tỉnh táo, nhịp tim trở về nhịp xoang bình thường, chức năng gan thận trở về bình thường, tiểu khá sau gần 1,5 tháng điều trị.
Qua trường hợp này, chúng tôi lưu ý đến quý phụ huynh khi con em mình bị cảm sốt, cần đưa trẻ đi đến cơ sở y tế để được thăm khám, định bệnh và điều trị thích hợp, không nên tự ý mua thuốc uống điều trị cho trẻ.
Viêm cơ tim do Rhinovirus là rất hiếm gặp, và hiện chưa có số liệu chính xác về tần suất vì đa số dữ liệu chỉ gồm các báo cáo ca bệnh và chuỗi ca nhỏ. Tác nhân Rhinovirus chỉ chiếm <1–5% các trường hợp viêm cơ tim do virus, thấp hơn rất nhiều so với Parvovirus B19, Enterovirus, Adenovirus, Human Herpesvirus 6. Ở trẻ em, đa số tài liệu mô tả Rhinovirus là nguyên nhân hiếm, thường chỉ được phát hiện khi làm multiplex PCR hô hấp trong quá trình đánh giá viêm cơ tim cấp. Rhinovirus rất phổ biến trong cộng đồng, đặc biệt ở trẻ nhỏ. PCR dịch tỵ hầu có thể dương tính kéo dài nhiều tuần sau nhiễm trùng hô hấp. Do đó, trẻ bị viêm cơ tim + Rhinovirus PCR dương tính không đồng nghĩa chắc chắn Rhinovirus là thủ phạm. Nhiều trường hợp chỉ là “người đi cùng” (bystander virus). Để chứng minh căn nguyên thực sự cần: loại trừ các virus khác, có bằng chứng huyết thanh học hoặc PCR máu hoặc phát hiện virus trong mô cơ tim (hiếm thực hiện).
BS CKII Nguyễn Minh Tiến
Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố
