Bệnh tay chân miệng “tấn công” trẻ lớn! – Vừa qua, Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố tiếp nhận một trường hợp trẻ L. T. K. 10 tuổi, nữ, ngụ ở phường Tân Mỹ, thành phố Hồ Chí Minh.

Khai thác bệnh sử, ghi nhận trẻ bệnh 5 ngày: N1: trẻ sốt 2 – 3 cữ, 38.5 độ C, đáp ứng hạ sốt, kèm nổi ban tay chân, không ho, không sổ mũi, ăn uống được, tiêu tiểu bình thường, đi đứng vững, khám bác sĩ tư chẩn đoán bệnh tay chân miệng độ 1; N2: trẻ sốt cao 40 độ C, ban lòng bàn tay, bàn chân, gối, khuỷu tay, đáp ứng hạ sốt với ibuprofen, N3 – 4: trẻ còn sốt cao, không ho, ăn uống được, đi đứng bình thường, nhập bệnh viện địa phương, điều trị kháng sinh, hạ sốt. N5: Em còn sốt kèm em than mỏi chân theo đi đứng loạng choạng, ngủ nhiều. Mẹ khai thấy em thường giật mình khi ngủ, kèm theo giật tay chân, cử động bất thường, được chuyển bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố.

Tại đây, trẻ biểu hiện li bì, sốt 39 độ C, mạch 138 lần/phút, huyết áp 100/60 mmHg, thở 38 lần/phút, SpO2: 94%, ngủ gà, run tay  được chẩn đoán bệnh tay chân miệng độ 3, xét nghiệm men gan tăng nhẹ, toan chuyển hóa, lactate máu tăng.

Xử trí: thở oxy, truyền thuốc an thần phenobarbital, thuốc điều hòa miễn dịch gammaglobuline (IVIG), hạ sốt tích cực, điều chỉnh điện giải toan kiềm. Tình trạng của trẻ diễn tiến phức tạp, còn sốt cao liên tục 39 – 40 độ C, nói sảng, mạch nhanh 150 lần/phút, run tay chân, MRI não ghi nhận tổn thương vùng thân não, trẻ được truyền IVIG liều 2, tiếp tục thuốc an thần chống co giật phenobarbital, tiếp tục điều chỉnh điện giải, đường huyết, kiềm toan.

Kết quả sau 1 tuần điều trị, tình trạng trẻ có cải thiện hết sốt, run chi, tỉnh tiếp xúc được, đi lại được. Kết quả xét nghiệm PCR phết trực tràng dương tính với enterovirus. Đây là trường hợp bệnh tay chân miệng xảy ra ở trẻ lớn 10 tuổi vì thông thường bệnh tay chân miệng xảy ra ở trẻ dưới 5 tuổi.

Qua trường hợp này, chúng tôi lưu ý đến quý phụ huynh khi thấy con em mình biểu hiện sốt, nổi hồng ban mụn nước ở tay chân mông gối, loét miệng, thêm xuất hiện một trong các triệu chứng giật mình chới với, ói nhiều, sốt cao khó hạ, thở bất thương, run tay chân, đi loạng choạng, ngồi không vững, nuốt khó, da nổi bông (vân tím), xanh tái, lơ mơ, co giật,… hãy đưa ngay trẻ tới bệnh viện để được các bác sĩ thăm khám và điều trị kịp thời.

Phụ huynh lưu ý phòng ngừa tránh để con em mắc bệnh tay chân miệng bằng cách:
– Vệ sinh cá nhân, ăn chín, uống chín, không dùng chung đồ dùng cá nhân (khăn, bàn chải đánh răng, chén bát đũa muỗng,…)

Phụ huynh:
– Rửa tay xà phòng:
. Sau thay quần áo, tã lót trẻ
. Sau tiếp xúc phân, nước tiểu, nước bọt
. Trước và sau chế biến thức ăn

.Trước và sau chăm sóc trẻ này rồi rửa tay trước và sau chăm sóc trẻ khác

– Rửa sạch đồ chơi, vật dụng, sàn nhà, thanh vịn, nắm cửa,…

Trẻ em: thực hiện “3 sạch” ăn sạch, ở sạch, chơi sạch, cùng với bàn tay sạch
– Hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước

. Rửa tay: trước sau ăn, sau chơi đồ chơi, trẻ lớn rửa tay sau khi đi vệ sinh, rửa tay khi tay dơ.
– Cách ly trẻ bệnh trong 7-10 ngày, nghỉ học, tránh làm vỡ mụn nước gây lây lan bệnh.

BS CK2 Nguyễn Minh Tiến
Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố